Obchody 76 rocznicy Pacyfikacji Ryczowa

Obchody 76 rocznicy Pacyfikacji Ryczowa

21 lutego 1944 roku- to czarna data w historii Ryczowa-data, która przyniosła zło, ból…i łzy. W odwecie za działalność partyzancką Niemcy otworzyli ogień do grupy mężczyzn. 12 mieszkańców wsi zginęło na miejscu, pozostałych zabrano na posterunek żandarmerii do Pilicy. Tam w ciągu dwóch dni zmarły kolejne trzy osoby. Pozostałych wysłano do obozu koncentracyjnego w Płaszowie pod Krakowem. Żaden z zamordowanych wówczas mężczyzn nie przekroczył 40 roku życia. Większość to dwudziestolatkowie, którzy pozostawili maleńkie dzieci, a ci, którzy jeszcze nie założyli rodzin, osierocili zapracowanych rodziców. Niewyobrażalna tragedia. …

Minęło już 76 lat od tragicznych wydarzeń. Uroczyste, upamiętniające obchody rozpoczęły się mszą świętą w Kościele pw. Nawiedzenia Najświętszej Maryi Panny w Ryczowie. Następnie uczestnicy udali się pod pomnik, gdzie nastąpiła część oficjalna i złożono kwiaty.

Burmistrz – Anna Pilarczyk podkreśliła jak historia wydarzenia jest bliska Jej rodzinie:

,, Zdarzenie, w wyniku którego zginął komendant straży granicznej oraz raniono niemieckiego żołnierza, i które ostatecznie doprowadziło do odwetu – pacyfikacji rozegrało się miesiąc wcześniej na weselu moich dziadków- Anieli i Eugeniusza Pilarczyków...

Wśród nas żyją osoby , którym traumatyczne przeżycia naznaczyły ich późniejsze losy na całe życie…Siostra mojej babci Anieli- ciocia Stanisława- miała co prawda wtedy kilka lat, ale obraz nieobliczalnej tragedii pozostał jej w pamięci do dziś ……Strach przed jutrem, tortury, łzy, cierpienie najbliższych..... (…) Nasze społeczeństwo w tym szczególnym czasie w roku łączy potrzeba wspomnień, dlatego chciałabym podziękować wszystkim zaangażowanym w organizację tegorocznych obchodów. Jako Burmistrz Miasta i Gminy Ogrodzieniec, prywatnie związana z historią Ryczowa jestem dumna, że Historia ta choć już bardzo odległa nadal przekazywana jest pokoleniom, a pamięć o poległych nie ustaje.”

Wydarzenie uświetniła część artystyczna zorganizowana w Budynku Remizy OSP Ryczów, na którą składały się: akademia przygotowana przez uczniów Szkoły Podstawowej w Ryczowie, występ Zespołu Ryczowianki oraz Andrzeja Kaima. Podczas spotkania wyświetlono film dokumentalny ze świadkami pamiętnych wydarzeń: Stanisławą i Andrzejem Bednarzami oraz Anielą Wójcik.

W obchodach uczestniczyli: Poseł na Sejm RP- Mateusz Bochenek, Wicestarosta Powiatu Zawierciańskiego- Paweł Sokół, Radna Powiatu Zawierciańskiego, a zarazem Sekretarz Miasta i Gminy Ogrodzieniec- Maria Milejska, Radni Rady Miejskiej w Ogrodzieńcu na czele z wiceprzewodniczącymi- Zbigniewem Fabiańczykiem i Michałem Kusiakiem, Z-ca Burmistrza MiG Ogrodzieniec- Magdalena Sitek, Światowy Związek Żołnierzy AK Koło w Olkuszu, Orkiestra Dęta OSP Ryczów, Jednostki OSP z Ryczowa i Ryczowa- Kolonii, Mieszkańcy Ryczowa, Ogrodzieńca i pozostałych sołectw. Wśród zgromadzonych gości znaleźli się również Prezes Towarzystwa Miłośników Ziemi Zawierciańskiej-Jacek Panek, Komendant Komisariatu Policji w Ogrodzieńcu - asp. szt. Grzegorz Olechnowicz, a także Bożena Jałowiec oraz Jerzy Kajdan- dzieci zmarłego niespełna rok temu Stefana Kajdana- ostatniego z ocalałych z pacyfikacji Ryczowa, który co roku uczestniczył w obchodach.

Na wniosek Towarzystwa Miłośników Ziemi Zawierciańskiej wojskową asystę na posterunek honorowy wyznaczył Dowódca 34 Śląskiego Dywizjonu Rakietowego Obrony Powietrznej ppłk. Grzegorz Gdula

Ku pamięci pomordowanych podczas pacyfikacji mieszkańców Ryczowa, po powrocie z obozu w Płaszowie, nie żyjący już Stefan Kajdan z Kwaśniowa razem Edwardem Jakaczem z Ryczowa Kolonii ułożyli słowa "Pieśni o tragedii Ryczowa".

"Pieśń o tragedii Ryczowa"

A wy Ryczowianie, z całego Ryczowa,
Stała nam się tragedia, niech Pan Bóg zachowa.
Działo się to w lutym, pod koniec miesiąca,
O godzinie 5-tej rano, przed wschodem słońca.
W ten czas Ryczowianie, wszyscy smacznie spali,
W tym znienacka do naszej wsi Niemcy nadjechali.
A gdy nadjechali, to wieś okrążyli,
Zaraz wszystkich Ryczowianów do szkoły spędzili.
Kiedy już spędzili i posortowali,
Tych, których na śmierć skazali, pod skałę zagnali.
Kiedy już zagnali, ptaszki świergotały,
W tym czasie nas Ryczowianów, kule przeszywały.
Lecz te kule “szwabskie” wszystkich nie trafiły,
Część zabitych, część spalonych, a innych raniły.
Tym, którzy zostali, powstawać kazali,
W obozie koncentracyjnym zaraz osadzili.
A w tym też obozie bili, katowali,
Lecz my wszyscy Ryczowianie szczęśliwie przetrwali.
Dzięki partyzantom, którzy nas odbili
I tak my do naszej wioski wszyscy powrócili.
A wy, Ryczowianie, pamiętajcie o nich,
O tych, co za was polegli, o tych, co cierpieli.
Więc my Ryczowianie i Wy Wszyscy Święci,
Niech ta straszna tragedia zostanie w pamięci.